آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۷/۰۷/۳۰ ۰۸:۴۹:۴۵
امروز : دوشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۷ - 2018/10/22 - ۰۸:۵۸:۰۴
خبرگزاری محار | اخبار ایران و جهان | mohar News Agency        خبرگزاری محار | اخبار ایران و جهان | mohar News Agency
خبرگزاری محار | اخبار ایران و جهان | mohar News Agency
۲۷ مرداد ۱۳۹۷ - ۰۸:۲۲
نطق نوری اسد الله لاجوردی

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: بعد از حادثه ۸ شهریور، لاجوردی جزوه‌­ای برای من آورد که در آن پرونده نخست­ وزیری را به صورت ریز بررسی کرده و قائل بود بسیاری در این ماجرا موثر بودند.

تابستان هنوز به نیمه نرسیده بود که وقت مصاحبه را گرفتیم، شنیده بودیم که می خواهد بمناسبت بیستمین سالگرد شهادت «سید اسدالله لاجوردی»[اول شهریور ۱۳۷۷] مطالبی را درباره آن شهید بگوید، او معتقد بود که به آن شهید جفا شده و لازم است حقایق بیشتری درباره لاجوردی گفته شود. حقایقی که شاید بتواند مظلومیت او را بیشتر نشان دهد، مظلومیتی که ناشی از ارائه گزارش های دروغ برخی سیاسیون دهه ۶۰ بخصوص جناح چپ و افرادی نظیر آیت الله منتظری به امام خمینی(ره) و فضاسازی های کذب علیه لاجوردی بود.

برای مصاحبه باید به لواسان می رفتیم، «گردنه قوچک» را که پشت سر گذاشتیم و وارد میدان اول لواسان شدیم، تب پرحرارت تابستان فروکش کرد و نسیم خُنکی چهره را نوازش می داد. قرار گفتگوی ما با «حجت الاسلام علی اکبر ناطق نوری» در دفتر کارش در حوزه علمیه امام حسن مجتبی(ع) بود، جایی در کمربندی لواسان؛ محله ای مرفه نشین که پر از ویلاها و عمارت های مجلل و اعیانی است و چشم هر بیننده ای را به خود خیره می کند. از ابتدای خیابان کمربندی که حرکت کردیم، گنبد مسجد تازه ساز و بزرگ حوزه علمیه امام حسن مجتبی(ع) قابل مشاهده بود، مسجدی که کمتر از یک هفته قبل از آن در مراسمی افتتاح شد.

طبق همان وعده ای که دفتر او به ما داد، مصاحبه راس ساعت ۱۰ صبح آغاز شد. براساس شناختی که از حجت الاسلام ناطق نوری داشتیم، به گرمی و با خوش رویی از ما استقبال کرد و به سوالاتمان پاسخ داد. در حین مصاحبه دائما از شهید لاجوردی با عنوان "آقا اسدالله" یاد می کرد. گفتگو را از چگونگی ورود «سید اسدالله لاجوردی» به دستگاه قضایی آغاز کردیم، چراکه این ناطق نوری بود که لاجوردی را برای اولین بار بعنوان دادستان پرونده گروهک فرقان به شهید آیت الله بهشتی معرفی کرد. ناطق نوری در این رابطه گفت: «مسئولیت رسیدگی به پرونده فرقان از سوی آیت الله بهشتی بر دوش من افتاد، به ایشان عرض کردم اگر بنده قرار باشد قاضی این پرونده شوم، باید دادستان را هم خودم انتخاب کنم» او علت انتخاب لاجوردی بعنوان دادستان این پرونده را اینگونه توضیح می دهد: «من می دانستم مرحوم لاجوردی اهل تحقیق و مطالعه است و از پیش از انقلاب در زندان با جریان های انحرافی مثل توده ای ها و مجاهدین خلق به بحث و مناظره می پرداخته است؛ شما این ویژگی ها را اضافه کنید به عنصر شجاعت و صراحتی که او داشت.»

ناطق نوری، شهید لاجوردی را پیشتاز شناخت منافقین می دانست و دلیل آن را بحث و مناظره های طولانی لاجوردی با گروه های انحرافی همچون منافقین خلق در زندان عنوان می کرد. او در همین زمینه می گوید: «آنها[مجاهدین خلق] بسیار زیرک بودند و  اصولاً نفاق یعنی همین! اما آقای لاجوردی به دلیل برخورد تنگاتنگ با مجاهدین خلق، در زندان کم کم به نفاق آنها پی برد»

در ماجرای پرونده فرقان و به گفته ناطق نوری، لاجوردی بسیاری از اعضای این گروهک را محاکمه ایدئولوژیک کرد: «به آقای لاجوردی می گفتم، باید ایدئولوژی فرقان را محاکمه کنیم تا اعضای آن به پوچ بودن اعتقاداتشان پی ببرند، شهادت می دهم آقای لاجوردی واقعا در این امر موفق بود». روش محاکمه فرقانی ها و بحث های اقناعی شهید لاجوردی باعث شد تا بسیاری از اعضای این گروهک توبه کنند اما در عین حال ۱۴ نفر از آنان با حکم ناطق نوری اعدام شدند.

اما داستان توابین تنها مختص گروهک فرقان نبود، چند سال بعد و پس از اقدام مسلحانه سازمان مجاهدین خلق در سال ۶۰ و دستگیری بسیاری از اعضای گروهک منافقین، تعدادی از آنان و همچنین برخی دیگر از اعضای گروهک ها مانند سازمان پیکار، از تشکیلات متبوع خود تبری جستند و درواقع توبه کردند.  در این میان شورای عالی قضایی و برخی سیاسیون[عمدتا جناح چپ و آیت الله منتظری] موافق آزادی توابین بودند اما شهید لاجوردی توبه منافقین را تاکتیک مجاهدین خلق برای فرار از زندان می دانست و مخالف آزادی آنها بود؛ به گفته ناطق نوری «آقای لاجوردی قائل بود که این ها منافق هستند و می گفت، یادمان باشد اگر دارند توبه هم می ­کنند، این توبه سطحی است، می­ خواهند این کار را بکنند که بروند»

در همین فضا بود که برخی سیاسیون چپ چهره ای خشن و غیرقابل انعطاف از لاجوردی ساخته بودند و گزارش هایی را هم به امام(ره) می دادند. ناطق نوری در همین رابطه می گوید: «مرحوم لاجوردی هم جاذبه داشت و هم دافعه؛ سازش­کار نبود، همین باعث دشمن­ زا بودن برای او می شد، کوتاه نمی ­آمد و توصیه هم نمی ­پذیرفت. آقااسدالله قائل بود این ها ساده هستند و من نباید حرف آن ها را گوش کنم. وقتی [آقای منتظری] چیزی می گفت شهید لاجوردی نمی ­پذیرفت و این دشمن ­زا بود»

به اعتقاد ناطق نوری گزارشات خلاف برخی سیاسیون درباره لاجوردی عمدتا خطی و سیاسی بود اما درعین حال تاثیری هم در امام(ره) نمی گذاشت: «عده ای نزد امام(ره) می ­رفتند و علیه او [آقای لاجوردی] مطالبی مطرح می کردند، امام هم یک تذکری به لاجوردی می ­داد که دقت کنید فلان باشد و آنطور نباشد. اما در عین حال وقتی آقای لاجوردی برای ایشان توضیح می داد امام می ­پذیرفت، امام آدمی نبود که با کسی تعارف داشته باشد، اگر لاجوردی را قبول نداشت او را عزل می­ کرد، امام(ره) آدم باهوشی بود»

یکی از مسائل پرچالشی که شهید لاجوردی در دهه ۶۰ با آن دست به گریبان شد، پیگیری ماجرای انفجار دفتر نخست وزیری بود؛ ناطق نوری در همین رابطه به جزوه محرمانه ای درخصوص حادثه ۸ شهریور که توسط شهید لاجوردی تهیه شده بود اشاره می کند و می گوید: « بعد از این ماجرا[انفجار دفتر نخست وزیری] لاجوردی یک جزوه ­ای برای من آورد که[در آن] ماجرای پرونده نخست­ وزیری را به صورت ریز بررسی کرده و قائل بود که بسیاری در این ماجرا موثر بودند و در فراری دادن کشمیری یا اینکه تسامح ورزیدند و بی دقتی و بی­ توجهی کردند یا اینکه اصلا عامل حادثه بودند»

به اعتقاد ناطق نوری «او[در ماجرای حادثه ۸ شهریور]یک تشخیصی داشت و برداشتش این بود. به هر شکل، تشخیص آقای لاجوردی این بود و حتما دلیلی هم داشته است چون ایشان آدمِ خداترسی بود و حتماً برای خودش حجت داشته است؛ لازم هم نیست بقیه این حجت را بپذیرند»

شهید لاجوردی با فشار برخی اعضای شورای عالی قضائی و آیت الله منتظری در سال ۱۳۶۳ از دادستانی انقلاب کنار رفت و پس از ۵ سال یعنی در سال ۱۳۶۸ به سمت ریاست سازمان زندان ها منصوب شد اما همچنان فشارها و گزارشات خلاف علیه او ادامه یافت. ناطق نوری در همین رابطه می گوید: «ایشان آن زمان مسئولِ زندان­ ها بود و قاضی یا دادستان نبود، پس بهترین فرصت بود که فشار بیاورند، می­ گفتند ایشان خشن است و چهره خشنی در زندان است. عمده جفایی که به شهید لاجوردی شده از همین ناحیه است»

حجت الاسلام ناطق نوری در این گفتگو مطالب مهمی را در پاسخ به ادعاهای عناصر ضد انقلاب و پسمانده های سازمان منافقین درخصوص اعدام های سال ۶۷ و همچنین جنایات این سازمان در قبال مردم مطرح کرد که بعدا به درخواست وی بصورت کامل از متن مصاحبه حذف شد.

همچنین بخشی از مباحث گفتگوی یک ساعت و نیم ما با حجت الاسلام ناطق نوری مربوط به ماجرای پرونده نخست وزیری بود که توسط وی حذف شد.

مشروح این گفتگو به شرح زیر است:

تاکنون مطالبی که راجع به شهید لاجوردی به نقل از دوستان و یاران آن شهید منتشر شده خیلی کامل نبوده است. سخن و روایت در مورد این شهید بسیار زیاد است و ابعاد شخصیتی، فکری و به خصوص سیره مبارزاتی ایشان بعد از انقلاب و در جریان مبارزه با گروهک های انحرافی مباحث و گفتگوهای طولانی را می طلبد. ورود شهید لاجوردی به دستگاه قضایی و دادستانی به وسیله شما انجام شده است. شما به عنوان مسئول رسیدگی به پرونده فرقان، شهید لاجوردی را به عنوان دادستان پرونده انتخاب کردید. اولین سوال اینکه علت انتخاب شهید لاجوردی به عنوان دادستان این پرونده چه بود و شما چه شناختی از آقای لاجوردی داشتید که ایشان را برای این پرونده انتخاب کردید و دومین سوال اینکه موفقیت شهید لاجوردی در پرونده فرقان چه بود که بعداً به عنوان دادستان انتخاب شد؟

در ابتدا بر شهدا، امام شهدا و به خصوص شهید لاجوردی درود می فرستم و یاد و خاطره آن ها را گرامی می دارم. مجدداً از شما تشکر می کنم به خاطر این ابتکارتان برای باز شناساندن شخصیت های مظلومی مانند شهید لاجوردی. شناخت من از شهید لاجوردی مربوط به قبل از انقلاب و دوران مبارزه است که در کنار سایر دوستان مؤتلفه اسلامی با هم مبارزه می کردیم. یکی از ویژگی های ایشان که در بین مبارزین معروف بود، این است که در زیر شکنجه ها، آزار و اذیت ساواک بسیار مقاوم بود و بازجوها را واقعاً به ستوه می آورد.

با اینکه شهید لاجوردی یک بازاری و کاسب بود و به تعبیر خودش لچک فروش بود، اما هیچ وقت ادعایی نداشت اما من مطلع بودم و می دانستم کسی اهل تحقیق و مطالعه است و از پیش از انقلاب در زندان با جریان های انحرافی مثل توده ای ها و مجاهدین خلق به بحث و مناظره می پرداخته، مرحوم لاجوردی است. ایشان از قدرت بیان و حضور ذهن خوبی برخوردار بود. شما این ویژگی ها را اضافه کنید به عنصر شجاعت و صراحتی که شهید لاجوردی داشت و از او یک انسان اهل تحقیق، اهل مناظره و مصمم می ساخت.

شما با شهید لاجوردی در زندان هم بند هم بودید؟

خیر؛ با ایشان هم بند نبودم من در سال ۴۶  با دوستان موتلفه اسلامی در بند چهار زندان قصر بودیم. از جمله افرادی که در آن مقطع با ما هم بند بودند، برخی از اعضای نهضت آزادی و سران حزب توده بودند ولی آقای لاجوردی را می شناختم و از همین روی بعد انقلاب توانستیم از توانایی های ایشان استفاده کرده و در ارتباط با پرونده فرقان موفق شویم.

شما در آن زمان چه مسئولیتی داشتید؟

بنده در آن زمان مسئولیت قضایی نداشتم و نماینده امام(ره) در جهاد سازندگی بودم منتها بعد از شهادت آقایان مطهری و قرنی به این نتیجه رسیدیم که می بایست یک کار جدی کرد. بد نیست به شما بگویم که من قبل از انقلاب شناختی از گروه فرقان داشتم. کتاب ها و جزوات فرقان را مطالعه و حتی گاهی در موردش با مرحوم مطهری صحبت می کردم، بعضی از این کتاب ها را برای ایشان می بردم و روی فرقان و پیدایش یک جریان انحرافی با این سبک، حساسیت داشتم. بعد از شهادت مرحوم مطهری و قرنی حدس زدیم که ریشه ترورها باید از ناحیه همین نوع گروه ها باشد به همین علت با پیگیری هایی که داشتیم، سرنخ هایی را پیدا کردیم و خدا توفیق داد و توانستیم آن ها را دستگیر کنیم.

در مورد عملیات و سازماندهی برخورد با فرقانی ها هم ماجرا جالب بود، چند گروه همزمان روی این موضوع کار می کردند، بخشی از سازمان مجاهدین انقلاب و سپاه که در آن زمان هنوز نو پا بود و همینطور گروهی از دوستان مرتبط با من که هم سوابق عملیاتی داشتند و هم انگیزه های ایدئولوژیکی و مبارزاتی و جالب این که هیچ کدام از این گروه ها نسبت به فعالیت گروه دیگر اطلاعی نداشتند و  در نهایت در بحث دستگیری اعضای فرقان به هم رسیدند و به لطف خدا موفق به ریشه کنی این جریان انحرافی شدند.

من می دانستم مرحوم لاجوردی اهل تحقیق و مطالعه است و از پیش از انقلاب در زندان با جریان های انحرافی مثل توده ای ها و مجاهدین خلق به بحث و مناظره می پرداخته است؛ شما این ویژگی ها را اضافه کنید به عنصر شجاعت و صراحتی که او داشتپس از اتمام عملیات دستگیری اعضای فرقان، یک روز که در جامعه روحانیت مبارز جلسه داشتیم  به مرحوم  شهید بهشتی گفتم: «حالا که ما فرقانی ها را دستگیر کردیم، شما هم  بالا غیرتاً یک قاضی شجاع معرفی کنید که محاکمه درست و عادلانه ای داشته باشد.» ایشان گفتند: «خود شما این کار را انجام دهید.» من جا خوردم، خندیدم و گفتم: «نَه پدر من قاضی بوده و نَه کسی از خانواده من در کسوت قضا بوده.» ایشان فرمودند: «مگر پدر من در شورای عالی قضایی یا رئیس دیوان عالی کشور بوده!؟ بالاخره انقلاب است و شرایط خاص آن و خود شما این مسئولیت را بپذیرید.»

به هرحال مسئولیت این موضوع به دوش من افتاد و در همان ابتدای کار به مرحوم شهید بهشتی عرض کردم: «اگر بنده قرار باشد قاضی این پرونده شوم، باید دادستان را هم خودم انتخاب کنم.» ایشان فرمود: «خب؛ خودتان انتخاب کنید.» این طور بود که روی این موضوع متمرکز شدم و معتقد بودم که تنها نباید اعضای فرقان را محاکمه کنیم، بلکه بایستی ایدئولوژی و مکتب فرقان را نیز محاکمه و ریشه این جریان منحط را بخشکانیم. با اوصافی که پیش تر گفتم  به ذهنم رسید، بهترین شخص برای جایگاه دادستانی که نسبت به جریانات انحرافی آگاه، اهل بحث و مناظره، صبور و مقاوم و شجاع و سازش ناپذیر باشد، آقای لاجوردی است.

فرقانی ها خود را پیرو دکتر شریعتی می دانستند، به عبارتی می توان گفت مشکل ایدئولوژی فرقان مربوط به آراء و اندیشه های مرحوم شریعتی بود؟

خیر؛ این حرف دقیق نیست و در جریان محاکماتی هم که انجام دادیم، پیرامون ریشه شکل گیری این گروه بررسی های زیادی کردیم و نکاتی در توضیحات آن ها وجود داشت که می توان بعداً جداگانه راجع به این موضوع صحبت کرد. به هر حال انتخاب مرحوم لاجوردی به عنوان دادستان با این نیت محاکمه ایدئولوژی فرقان، به نظرم انتخاب درستی بود و به لطف خدا میسر شد.

شاید نوع دعوت از مرحوم لاجوردی برای شما جالب باشد، یادم هست با یکی از دوستان به بازار رفتیم، در همان مغازه کوچکی که در آن به شهادت رسید، با او ملاقات کردیم. به واسطه رفاقتی که داشتیم خیلی  به من لطف کرد و احترام گذاشت. بعد از تعارفات اولیه به ایشان گفتم: «آقا اسدالله؛ برای من خوابی دیده اند و من هم برای شما خوابی دیده ام.»  گفت: «خیر است؛ چه خوابی؟» گفتم: «من قاضی پرونده فرقانی ها شده ام و قرار است دادستان را هم خودم انتخاب کنم و به ذهنم رسیده است که دادستان این پرونده شما باشید.» نگاهی کرد، خندید وگفت:«حاج آقا! من حافظه خوبی ندارم، دادستان باید خوش حافظه باشد.» گفتم: «آن مقدار حافظه ای که مد نظر من است را داری» و بالاخره پذیرفت.

شما جایی گفته بودید شهید لاجوردی پیشتاز شناخت مجاهدین خلق بود. مرحوم عسگراولادی هم در این خصوص می گفت شهید لاجوردی قبل از همه بزرگان به ماهیت انحرافی مجاهدین خلق در زندان پی برد و حتی ما وقتی می گفتیم مجاهدین خلق اهل ایمان و مسلمان اند و ما باید در اوج مبارزات در کنار آنها علیه رژیم کار کنیم، لاجوردی می گفت من این ها را اهل خدا و پیغمبر نمی دانم چرا که اصلا آخرت و قیامت را قبول ندارند و توقع ندارم شما مثل من فکر کنید. به نظر شما علت اینکه شهید لاجوردی قبل از همه بزرگان در زندان به انحراف مجاهدین خلق پی برد، چه بود؟

همانطور که قبلاً هم گفتم مرحوم آقای لاجوردی در زندان با گروه های انحرافی اعم از مجاهدین خلق، توده ای ها و کمونیست ها بحث و مناظره های طولانی داشت. ایشان خیلی اهل مطالعه بود و به آموزه های شیعی و فقه جواهری تسلط خوبی داشت. از طرفی به دلیل تعامل با طبقات گوناگون جامعه از شناخت اجتماعی خوبی برخوردار بود و به همین دلایل من لاجوردی را برای پرونده فرقان انتخاب کردم.

جالب است بدانید من هم جزء کسانی بودم که از همان آغاز نهضت هیچگاه به مجاهدین خلق اعتقاد پیدا نکردم. بسیاری از دوستان و بزرگان در مقاطعی از مبارزه با مجاهدین خلق همسو بودند یا از آن ها حمایت می کردند. علت این بود که آن ها از اسلام، قرآن و نهج البلاغه صحبت می کردند و ضد رژیم هم بودند، بنابراین در ظاهر مشترکات زیادی با ما داشتند ولی هنگامی که در رفتارهای درونی و حتی مبارزاتی آن ها دقیق می شدیم، برای امثال ما جذاب نبوده و یک افسار گسیختگی التقاطی و فاصله مبنایی از اسلام فقاهتی داشتند که شاید قابل تشخیص برای همه نبود.

یعنی بعضی از بزرگان التقاطی بودن مجاهدین خلق را متوجه نشده بودند؟

البته در ابتدا خیلی روشن نبود و آن ها هم بسیار زیرک بودند و اصولاً نفاق یعنی همین! تمیزدادن کار دشواری بود و به مرور زمان بعضی موارد در زندان از آن ها دیده شد. همانطور که می دانید اعضای مجاهدین خلق اکثر خطبه های نهج البلاغه را حفظ بودند و به ظاهر نماز می خواندند، با رژیم پهلوی هم مخالف بوده و مبارزه می کردند، در آن مقطع برخی دوستان مانند مرحوم آقای لاجوردی بودند که به دلیل برخورد تنگاتنگ با مجاهدین خلق، در زندان کم کم به نفاق آنها پی بردند. مثلاً آن ها در ایام ماه مبارک رمضان می گفتند: این جایز نیست که بخواهیم سحر بیدار شده و سحری بخوریم، لازم نیست نماز صبح را بلند بخوانیم زیرا کمونیست ها و سایر زندانیان بیدار می شوند. این یکی از همان علامت های انحراف بود و کم کم دوستان فهمیدند که مجاهدین خلق به تشیعی که ما اعتقاد داریم، معتقد نیستند. خوب سال های آخر البته این موضوع برای همه بزرگان عیان شد  و اعلام کردند که این ها منافق هستند و مسلمان واقعی نیستند.

توفیق شهید لاجوردی در پرونده فرقان چه بود که بعدها مسئولیت دادستانی را به ایشان سپردند؟

مرحوم شهید لاجوردی فرد بسیار جدی بود و اساساً یا مسئولیتی را نمی پذیرفت یا اگر می پذیرفت با همه وجود پای آن می ایستاد. ایشان زندگی، مغازه و خانواده را رها کرد و در یک مقطع طولانی به بند ۲۹ زندان اوین آمد و شب و روز در آنجا ماند و مثل یک زندانی زندگی می کرد. توفیقی که ما در پرونده فرقان پیدا کردیم این بود که من محاکمه می کردم اما رأی صادر نمی کردم و سپس پرونده ها را به آقای لاجوردی می دادم. من براساس اعتقادم به آقای لاجوردی می گفتم: «باید ایدئولوژی را محاکمه کنیم، این ها جوان هستند و اکثراً فریب خورده و اغفال شده اند. هنگامی که به بند برمی گردند، شما با آنها بحث کنید و تفکر آنان را به چالش بکشید، شاید به پوچ بودن اعتقاداتشان پی برده و از گمراهی خارج شوند.» من شهادت می دهم که آقای لاجوردی واقعاً در این امر موفق بود.

آنها[مجاهدین خلق] بسیار زیرک بودند و و اصولاً نفاق یعنی همین!اما آقای لاجوردی به دلیل برخورد تنگاتنگ با مجاهدین خلق، در زندان کم کم به نفاق آنها پی بردما برای اعدام فرقانی ها یک حکم کلی مطابق با فرمایش امام(ره) داشتیم. ایشان فرموده بودند که صرف عضویت در فرقان به منزله محاربه است، بنابراین من یک اجازه کلی داشتم که به همه اعضای فرقان حکم اعدام بدهم اما این اعتقاد من که باید مکتب فرقان را به پوچی برسانیم تا جلوی زایش و رویش آن گرفته شود نه اینکه فقط افراد را از بین ببریم، موجب می شد که حکم نمی دادم و به آقای لاجوردی می گفتم که با اینها بحث کنید. این شهید بزرگوار هم گاهی شب تا صبح با حوصله تمام با تک تک آن ها به بحث می نشست بدون اینکه بخوابد، واقعاً با روش اقناعی خودش بسیاری از آنان را آگاه کرد.

خود این فریب خورده ها بعداً اعتراف می کردند که ما اغفال شده ایم. مثلاً یکی از آن ها (این شخص در حال حاضر وکیل حقوقی است) در دادگاه به من گفت: «ما اشتباه کردیم مگر یک فرد بیست و یک ساله مانند اکبر گودرزی چقدر درس خوانده است که بخواهد برای ما اجتهاد کرده و فتوا بدهد، واقعاً ما را فریب دادند!» این از زحمات آقای لاجوردی بود که با استدلال های خویش تفکرات آن ها را اصلاح می کرد و از طرف دیگر در حکم من به عنوان قاضی، اثر می گذاشت. غالباً حکم به زندان می دادیم و روند مباحثه با آن ها در ایام زندان هم ادامه داشت تا زمان آزادی شان فرا برسد. البته کسانی که مرتکب قتل شده بودند و دستشان به خون شهیدانی همچون آقایان مفتح، مطهری، قرنی و عراقی آلوده بود یا در عملیات تروریستی مثل ترور مرحوم آقای هاشمی رفسنجانی مستقیماً شرکت داشتند، حکم اعدام گرفتند اما سایر آن ها متنبه شده و توبه کردند.

چه تعداد از فرقانی ها توبه کردند؟

اعضای گروه فرقان حدود ۷۰ نفر بودند که ۱۴ نفر از آن ها که در عملیات ترور به طور مستقیم شرکت داشتند، حکم اعدام گرفتند. چند سال بعد زمانی که نماینده مجلس بودم، به زندان اوین رفتم. در ساختمان محل کار شهید  لاجوردی یک خانمی بود که در آن جا کار می کرد و خیلی هم فعال بود. آقای لاجوردی از من پرسید: «این خانم را می شناسید؟» گفتم: خیر گفت: «ایشان همسر سعید مرات هستند.» من این خانم و همسرش را محاکمه کرده بودم. گفت: «این خانم الان جزو کارمندان زندان اوین بوده و بهترین نیروی اینجاست.» آقای لاجوردی از این نوع افراد خیلی تربیت کرد.

اجازه بدهید خاطره دیگری برایتان بگویم؛ حدود ۱۵ سال قبل در آخرین سفری که به همراه پسرم به حج مشرف شده بودیم، هنگام برگشت به تهران، یک جوان در هواپیما مرا دید و سلام کرد. جلو آمد و تلاش کرد دست مرا ببوسد که من دستم را کشیدم. گفت: «مرا می شناسید؟» نگاهش کردم و گفتم: «چهره ات آشناست، حافظه من هم بد نیست ولی نمی توانم بگویم شما را کجا دیده ام.» مکث کوتاهی کرد و گفت: «آقا اسدالله!.. اوین!..» فکر کردم شاید جزو کارمندان اوین بوده است ولی باز نشناختم. یک دفعه گفت: «من احمدیان هستم.» تا گفت احمدیان، گفتم: «عجب؛ اسدزاده چطور است؟» ماجرا این بود که من این دو نفر (اسدزاده و احمدیان) را با هم محاکمه کرده بودم، این آقا عضو فرقان بود. حالا بعد از سال ها من که قاضی اش بوده ام را دیده و می خواست دست مرا ببوسد، این هنر من نبود بلکه نتیجه زحمات آقای لاجوردی بود. به او گفتم: «خب؛ کجا هستی و چه می کنی؟» گفت: «من آمریکا زندگی می کنم، پزشک هستم و الان مستطیع شده و به حج آمده ام.» پسرم را به او معرفی کردم. به پسرم گفت: «پدر شما به گردن ما حق پدری و حیات مادی و معنوی دارد.» این ها به دلیل مباحثه و مناظره با فرقانی ها و به پوچی رساندن ایدئولوژی آن ها بود.

شاید مطلبی که به کرات از سوی مخالفین شهید لاجوردی شنیده می شود، ارائه تصویر خشن از ایشان است. این تصویر عمدتا توسط چه کسانی ارائه می شد؟

آقای لاجوردی همانطور که شما و من اشاره کردیم، فردی جدی­ و در تشخیص جریان­ های سیاسی دقیق بود؛ به خصوص در بخش­ های اعتقادی. این مسائل در آن زمان خیلی پیچیده بود. ما وقتی در زندان قصر بودیم اعضای نهضت آزادی مثل مرحوم بازرگان، مرحوم سحابی -چه پسر و چه پدر- آقای دکتر شیبانی، مصطفی مفیدی، بسته­ نگار هم بودند. شهید محمد منتظری [پسر مرحوم منتظری] مرحوم آیت­ الله طالقانی، علی ­بابایی هم بودند، آقای حجتی ­کرمانی هم بود. در آن زمان مناظره­ ای بین محمد منتظری و آقای بازرگان برگزار کردند. چندین شب هر شب بعد از نماز مغرب و عشا می­ رفتیم در اتاق آقای بازرگان و این مناظره بین محمد منتظری و او شروع می ­شد. این ها آدم ­های مسلمان و نمازشب ­­خوانی بودند اما بالاخره اعتقادات ویژه ­ای داشتند. محمد از کتاب «راه طی شده» بازرگان شروع به بحث می کرد تا «دو مذهب» و به دیگر کتاب ­ها و نوشته­ های دیگر بازرگان هم استناد می کرد.

بعد از ماجرای حادثه ۸ شهریور لاجوردی یک جزوه ­ای برای من آورد که[در آن] ماجرای پرونده نخست­ وزیری را به صورت ریز بررسی کرده و قائل بود که بسیاری در این ماجرا موثر بودندو در فراری دادن کشمیری یا اینکه تسامح ورزیدند و بی دقتی و بی­ توجهی کردند یا اینکه اصلا عامل حادثه بودندمحمد منتظری خیلی با استعداد و باسواد بود. رئیس جلسه هم آقای حجتی­ کرمانی بود و ما هم مستمع ­آزاد بودیم. کمتر کسی می ­دانست در اعتقادات ما با آن ها زاویه ­هایی وجود دارد. همگی برای انقلاب مبارزه می ­کردیم اما هر کدام اعتقادات خودمان را داشتیم و در عین حال زاویه هم داشتیم. مرحوم لاجوردی به خاطر همان اطلاعات و مطالعات دقیقی که داشت خیلی روی این قضایا حساس بود و با دقت می فهمید که مثلا این گروه مسلمان هستند، شیعه هم هستند اما با ما زاویه دارند و در نهایت به انحراف کشیده می ­شوند.

مثلا انفجار نخست­ وزیری که رخ داد و مرحوم رجایی و باهنر شهید شدند، بحث بود که بالاخره چه کسی این کار را انجام داد و چه کسانی تعلل ورزیدند؟ کشمیری با چه کسانی ارتباط داشت؟ با چه کسانی بود و از کجا آمده بود؟ آقای لاجوردی روی این مسائل دقت می­ کرد که کشمیری با چه کسی بود؟ بعد از این ماجرا لاجوردی یک جزوه ­ای برای من آورد که اگر در میان کتاب ­ها و وسایل من باشد و از بین نرفته باشد، شاید بتوانم آن را پیدا کنم. آقای لاجوردی ماجرای پرونده نخست­ وزیری را به صورت ریز بررسی کرده و قائل بود که بسیاری در این ماجرا موثر بودند و در فراری دادن کشمیری یا اینکه تسامح ورزیدند و بی دقتی و بی­ توجهی کردند و یا اینکه اصلا عامل حادثه بودند. این مسائل دشمن­ زاست. این دقت و سلیقه ای که لاجوردی داشت و آدمِ صریحی هم بود، باعث ایجاد دشمنی برای او می شد.

مرحوم مطهری یک کتابی دارد به نام «جاذبه و دافعه علی(ع)»؛ در این کتاب می­ گوید علی به همان نسبتی که طرفدار و جاذبه داشت به همان نسبت دافعه و دشمن داشت، این جاذبه و دافعه در یک مومن وجود دارد و بر اساس تشخیص و احساس تکلیفی که می ­کند شدت و ضعف دارد، نمی ­­شود یک نفر طوری عمل کند که همه خوششان بیاید. مرحوم مطهری می گوید اگر یک نفر طوری عمل کند که همه خوششان بیاید مشخص می ­شود خدا خوشش نمی ­آید برای اینکه به وظیفه اصلی کمک نکرده است.

مرحوم لاجوردی چنین چهره ­ای داشت؛ هم جاذبه داشت و هم دافعه؛ سازش­کار نبود، همین باعث دشمن­ زابودن برای او می شد، کوتاه نمی ­آمد و توصیه هم نمی ­پذیرفت. همه این ویژگی ها دافعه ایجاد می ­کند. من زمانی که قاضی بودم، ساعت ۶ صبح می ­رفتم اوین و می­ دیدم آقای لاجوردی سطلِ لباس­ های خودش را که شُسته، دستش گرفته تا ببرد پهن کند، خب زندانیان این رفتارها را از آقا اسدالله میدیدند یا وقتی زندانیان و بازجوها خوابیده بودند، پنهانی می­ رفت و استکان ­ها یا ظرف ­ها را می شست تا این ها از خواب بیدار نشوند. شما باید با آن کسانی که در آن زمان بازجو بودند مصاحبه کنید، روش لاجوردی در زندان را از آن ها بپرسید، بعضی از این ها ارتشی بودند، کلاه سبزهایی که با شهید صیاد بودند و من آن ها را آورده بودم، بعضی از آن ها سپاهی و بعضی از آن ها نیز عادی بودند. چند وقت پیش که من این ها را جمع کرده بودم تا خاطره ­گویی کنند، خیلی نکات زیبایی از آن شب ­هایی که با آقااسدالله در زندان بودند، مطرح می کردند. رفتارهای آقای لاجوردی هم جاذبه و هم دافعه ایجاد می کرد. آقا اسدالله آدم صریح، رُک و بدون رودربایستی بود و بدون تعارف حرفش را می زد.

شهید لاجوردی به هیچ عنوان توصیه ­پذیر نبود، این رفتار دشمن ­زا است. مثلاً آقای منتظری رفتار خاصی داشت که با سلیقه آقای لاجوردی جور درنمی آمد. آقای لاجوردی معتقد بود این ها نمی­ توانند بفهمند که منافقین یعنی چه و چه کسانی! زیرا ساده ­دل هستند. آقااسدالله قائل بود این ها ساده هستند و من نباید حرف آن ها را گوش کنم. وقتی [آقای منتظری] چیزی می ­­گفت شهید لاجوردی نمی ­پذیرفت و این دشمن ­زا بود.

شهید لاجوردی به هیچ عنوان توصیه ­پذیر نبود، این رفتار دشمن ­زا است. مثلاً آقای منتظری سبک و رفتار خاصی داشت که با سلیقه آقای لاجوردی جور درنمی آمد.آقای لاجوردی معتقد بود این ها نمی­ توانند بفهمند که منافقین یعنی چه و چه کسانی! زیرا ساده ­دل هستندمثلا عده ای نزد امام(ره) می ­رفتند و علیه او [آقای لاجوردی] مطالبی مطرح می کردند، او هم بعدا می ­رفت و اصل ماجراها را برای امام توضیح می­ داد و می گفت چیزهایی که برخی در مورد من می­ گویند درست نیست. به هر حال صراحت، جاذبه داشتن و دافعه داشتن سیره امیرالمومنین(ع) است و من قائلم لاجوردی از پیروان درست و حسابی امیرالمومنین بود، نه دنبال تعیّن بود، نه دنبال تیتر بود، نه دنبال میز نبود، واقعاً آقای لاجوردی از این چیزها عبور کرده بود.

مطلبی که گاهی مطرح می شود، تذکراتی است که بعضا امام(ره) به آقای لاجوردی می­ دادند، این تذکرات براساس همان گزارش­ هایی بود که به امام می رسید؟

بله، عده ای نزد امام(ره) می­ رفتند و علیه آقای لاجوردی مطالبی را مطرح می کردند و ایشان هم یک تذکری به لاجوردی می ­داد که دقت کنید فلان باشد و آنطور نباشد. اما در عین حال وقتی آقای لاجوردی برای ایشان توضیح می داد امام می پذیرفت، امام آدمی نبود که با کسی تعارف داشته باشد، اگر لاجوردی را قبول نداشت او را عزل می­ کرد، امام(ره) آدم باهوشی بود. برخی مطالبی را علیه آقای لاجوردی به امام(ره) می­ گفتند که طبیعتا اگر به من هم می­ گفتند، به آقا اسدالله می­ گفتم چنین حرف هایی است، دقت کنید!

مورد خاصی به خاطر دارید؟

الان یادم نیست.

یعنی گزارش ­هایی که در مورد آقای لاجوردی به امام(ره) می دادند خلاف بوده است؟ به خصوص در وضعیت زندان­ ها که ادعا می شد آقای لاجوردی شرایطِ بسیار سختی را برای زندانیان درست کرده بود؟

این بعد از دوران ما بود اما در عین حال اشتباه می ­گفتند؛ به نظر من خلاف بوده است.

چنین اظهاراتی مغرضانه بوده یا از روی اشتباه مطرح می شد؟

کُلی نمی ­شود گفت. بعضی ­ها تشخیص و تحلیلِ غلطی در مسائل دارند و اشتباه می­ کنند؛ بعضی ­ها از حرف ها هم خطی و جناحی بود؛ بالاخره خط و جناح راه افتاده بود. اینها خیال می­ کردند چون لاجوردی بازاری بود، جزء طرفدارانِ سرمایه­ داری و سرمایه­ دارها بود. آقای لاجوردی در زندان آدمِ بی ­تعارفی بود، صریح ­اللهجه بود، قاطع بود. من همیشه توضیح داده ام که قاطع بودن، غیر از خشن بودن است؛ بعضی ها این دو را یکی می ­کنند. آدم می ­تواند قاطع باشد، مثلا می ­شود گفت امیرالمومنین خشن بود!؟ علی(ع) در جایی که لازم بود، قاطعیت داشت و با کسی تعارف نمی کرد و وقتی با خوارج برخورد می­ کرد، به نیروهایش می­ گفت فریب آستین­ های پاره این ها و علامت سجده روی پیشانی ­شان را نخورید، این ها از کفار بدتر هستند.

عده ای نزد امام(ره) می ­رفتند و علیه او [آقای لاجوردی] مطالبی مطرح می کردند، امام هم یک تذکری به لاجوردی می ­داد اما در عین حال وقتی آقای لاجوردی برای ایشان توضیح می داد امام می ­پذیرفت، اما امام اگر لاجوردی را قبول نداشت او را عزل می­ کرد، امام(ره) آدم باهوشی بودهمین علی(ع) با این روحیه کنار بچه ­ها و فقرا طوری رفتار می ­کند که مرحوم مطهری در کتابش دارد که امیرالمومنین(ع) دستور داده انگشت یک نفر را به جرمِ دزدی قطع کردند، آن فرد وقتی به خانه اش رفت، خون از دستش می­ چکید، زیر بغلش را گرفتند، یک منافق رسید و گفت: «چه کسی دست تو را این طوری کرد؟» مثلا خواست او را علیه علی(ع) تحریک کند، او در همان حال که از دستش خون می­ چکید گفت: «قَطَعَ یمینی سَیدُ الْوَصِیینَ وَ قَائِدُ الْغُرّ المحَجَّلین وَ اَوْلَی النَّاسِ بِا الْمُؤْمِنین، عَلِی بْنِ اِبی طالِب...» آن مرد گفت: بدبخت! علی دستت را قطع کرده و زندگی ات را اینطوری کرده، نابوده کرده، اما تو داری از او تعریف می ­کنی!؟ گفت: «به خدا قسم یقین دارم که علی جز حکم خدا حکمِ دیگری را پیاده نمی ­کند، علی قاطع است، در جبهه شمشیر می­ زند و آنطوری کنار آدم ­های مظلوم هم می ­ایستد.»

من اگر بخواهم از نگاهِ خودم یک شیعه درست و حسابی از امیرالمومنین معرفی بکنم، لاجوردی را جزء شیعه ­های مسلمان علی می ­دانم که هم قاطع بود، هم رئوف بود، هم جاذبه داشت و هم دافعه. چه کسی در زندان اینگونه عمل می­ کند که زندانی ­ای که «اسدالله» دادستان اوست و کیفر خواست علیه او داده، بیاید کارمند او شود و بیرون نرود!؟ بعد از سال ها هم افتخار کند که من با اسدالله لاجوردی کار کردم، این کجا پیدا می ­شود!؟ دورانی که زندان را اداره می ­کرد، شما می ­بینید کارگاه خیاطی ایجاد کرده و تمام زندانیان را به کار گرفته و برای آن ها اشتغال ایجاد کرده بود؛ درآمد ایجاد کرده بود که به زن و بچه ­شان برسند. آقای لاجوردی به میان آن ها می رفت؛ در کارگاه خیاطی، قیچی و تیغ موکت ­بری وجود دارد اما او بدون هیچ ترسی بین آن ها می رفت. بدون اینکه ترسی داشته باشد که آن ها با قیچی و چاقو او را بزنند، تنها واردِ سالن منافقین می­ شد، سالن بالای اوین، یک سالنِ بزرگ، پر از منافق بود؛ تنها می­ رفت و می­ گفت، بچه ­ها(اشاره به محافظینش) نمی­ خواهد شما بیایید. آقای لاجوردی میان منافقینی که او آن ها را محاکمه می­کرد، می­ خوابید.

این گزارشاتی که علیه آقای لاجوردی ارائه می کردند، بیشتر جنبه سیاسی داشت؟

قسمت اعظم آن ها خطی و سیاسی بود.

مگر شهید لاجوردی در آن زمان در جناح­ سیاسی خاصی حضور داشت؟

خیر، اما بالاخره او را بازاری می ­دانستند، قبلا که اصلاح­ طلب و اصولگرا نبود؛ آن زمان طرفدار مستضعف بود و بازاری، بعد چپ و راست شد، تیم ما از جمله آقایان عسگراولادی و لاجوردی جزء جناح راست بودیم، بعد این چپ و راست به خط امام و غیرخط امام -که بعد گفتند ضد خط امام- تبدیل شد. آن دوره­ ای بود که اسلام ما آمریکایی شد.

انتخابات مجلس سوم؟

بله؛ چرا اسلام ما آمریکایی شد؟ چون ما می­ گفتیم اوامرِ ولی­ فقیه مولوی و ارشادی است، اصلا جرم ما هم همین بود. مقام معظم رهبری آقای خامنه­ ای هم جزء ما یعنی جزء جناح راست بود. این دعواهای خطی و جناحی را کم نگیرید، اکثر این حرف ها خطی و جناحی بود وگرنه نرفته بودند، تحقیق کنند و ببینند واقعیت چیست. یکی از مظلومیت های آقای لاجوردی و جفایی که به او شد، این بود که اصلا نرفتند تحقیق کنند ببینند زمانی که او مسئولِ زندان­ ها بود، چگونه با زندانی ­ها برخورد می کرد؟

بیشتر طیف چپ برای شهید لاجوردی زدند؟

تقریبا، البته نمی خواهم ریز شوم. به هر حال، عده ­ای مانند آقای منتظری ساده­ دل و ساده­ لوح بودند که می­ رفتند به آن ها می­ گفتند آن ها هم باورشان می­ شد، عده ­ای هم جناحی و خطی. این خط بازی تا امروز به مملکت آسیب رسانده است.

گفتید شهید لاجوردی توصیه پذیر نبود. در ماجرای توابین، فردی بود به نام «نوشین نفیسی» که عضو سازمان پیکار بود و پدرش معالج آقای منتظری بود. حکم اعدام وی به سفارش آقای صانعی به شورای عالی قضایی، به ۱۵ سال تقلیل پیدا کرد. این ۱۵ سال هم به ۵ سال تبدیل شد و در نهایت با یک وثیقه ۱ میلیونی آزاد شد. شهید لاجوردی پشت پرونده نفیسی نکاتی را نوشت که بسیار عجیب بود، شهید لاجوردی نوشت: «خدایا تو شاهدی با دیدن این نامه و تبعیض غیرقابل تصور مرگ خود را از تو خواستم.» اساسا چرا شهید لاجوردی موافق آزادیِ گروه ­­های تواب نبود و چرا شورای عالی قضایی برای آزادی این گروه فشار می آورد؟

من که این را نخوانده و ندیده بودم اما شهید لاجوردی توصیه ­پذیر نبود. یکی از مشکلاتی که آقای لاجوردی داشت که از نظر من مثبت بود اما از نظر دیگران مشکل که همین باعث شد علیه او بزنند، همین بود که توصیه ­پذیر نبود. یک نفر که می ­خواهد عادل باشد و توصیه ­پذیر نباشد، آن وقت تبعیض را هم قبول نمی ­کند بلکه می­ گوید اگر بنا است فلان حکم باشد، باید برای همه باشد و اگر بناست نباشد، برای همه نباشد؛ از نگاه آقای لاجوردی این یکی به آن یکی توصیه کردن، اسلامی نبود. این واقعا سیره امیرالمومنین است؛ علی(ع) عاطفی است اما توصیه­ پذیر نیست؛ دخترش هم که باشد، می­ گوید گردنبندی که تو گرفتی اگر به رسم امانت از صندوق بیت­ المال گرفته شده بود، انگشتان تو را قطع می­ کردم.

چرا شهید لاجوردی موافقِ آزادی توابین نبودند؟ توابین به طور مکتوب و حتی در کلام از سازمان مجاهدین اعلام برائت کردند.

آقای لاجوردی قائل بود که این ها منافق هستند و می گفت، یادمان باشد اگر دارند توبه هم می ­کنند، این توبه سطحی است، می­ خواهند این کار را بکنند که بروند، این تشخیص آقای لاجوردی بود. اصلا معنای نفاق یعنی همین چند چهره بودن؛ لذا حضرت امیر می­ گویند: فریب نخورید، فریبِ رنگ پریده و علامت سجده آن ها را نخورید که آن ها ساده­ زیست هستند!

شهید لاجوردی توبه منافقین را یک تاکتیک می­ دانست؟ چطور شورای عالی قضایی به این مساله که آقای لاجوردی گفته بود، نرسید؟

بله؛ نرسیدند دیگر، تشخیص ­شان به گونه دیگری بود. تیزیِ آقای لاجوردی همین بود. البته نگاهش این بود و ممکن بود بعضی از جاها من هم بگویم آقااسدالله اینطوری که تو فکر می ­کنی، نیست اما واقعا تشخیص او این بود، آنچه تشخیص می ­داد، می­ ایستاد. ممکن است تشخیص او بعضی جاها مطابق واقع نباشد، نمی­ خواهم او را معصوم تلقی کنم اما هوای نفس عاملش نبود، خشم و غضب عاملش نبود، تشخیص بود و فهمِ او از مسائل و همین ارزشمند است. ممکن است تشخیص او با من هم متفاوت بود یعنی من یک تشخیصی داشتم و او یک تشخیص دیگر اما او تشخیصِ خودش را داشت.

در نهایت نیز همین فشارها باعث شد تا کناره گیری کند؟

باعث شد او را کنار بگذارند و او را وادار به استعفاء کنند.

بیشتر در موضوع توابین است؟

حتما همین است.

شما در جریان ماجرای محاکمه سعادتی و اختلاف نظری که عده ای با شهید لاجوردی داشتند، بودید؟  

این ها دوره من نیست و من اطلاعی از آن ندارم.

 

شهید لاجوردی در وصیتنامه اش به گونه ای از منافقین جدید صحبت می ­کند و هشدار می ­دهد که در آینده ممکن است خطرهایی داشته باشند!

 

بله، بالاخره او یک تشخیصی داشت و برداشتِ شهید لاجوردی این بود. به هر شکل، تشخیص آقای لاجوردی این بود و حتما دلیلی هم داشته است چون ایشان آدمِ خداترسی بود و حتماً برای خودش حجت داشته است؛ لازم هم نیست بقیه این حجت را بپذیرند.

بعد از گذشت ۴۰ سال از آن دوران، به نظر شما آیا عملکرد سازمان منافقین به خوبی به مردم شناسانده شده است؟

 نسل جدید نمی داند آن ها چه خیانت هایی کردند؛ این نسل­ تا چه اندازه از عملیات مرصاد اطلاع دارند؟ نسل جدید خبر دارد که صدام در عملیات مرصاد آن ها را تجهیز کرد و با آنها با یک ارتش وارد کشور شدند؟ فقط تلویزیون ما قسمتی را نشان می ­دهد که مریم رجوی دارد می ­گوید آتش! اما اینکه همین منافقین از کِرند و اسلام ­آباد غرب ریختند و زن و مرد و بچه و بزرگ و کُرد و غیرکُرد را به آتش کشیدند و جلوی زن و بچه به دار آویزان می­ کردند، این ها را ندیده بودند!

پاسخ سوال شما این است که ما نتوانستیم برای نسل­ های بعد، نسل چهارم که هیچ! برای نسل­ های دوم و سوم ­مان هم این مسائل را تبیین کنیم. ما جنایات و عمقِ فاجعه منافقین و فرقانی­ ها را تبیین نکردیم. حالا خوشبختانه با تدبیر و هدایت خداوند تبارک و برخورد درست، مکتب و ایدئولوژی فرقانی ­ها از بین رفت اما نفاق همچنان وجود دارد.

 

بعد از ۴۰ سال می­ بینیم عده ای پس از انتشارِ فایل صوتی آقای منتظری، دوباره تشکیک می­ کنند و نظام را در جایگاهِ متهم می­ گذارند. علت چیست؟

چون ما نیامدیم تبیین کنیم.

می ­توانیم این طور تحلیل کنیم که آن سادگی که شما می ­فرمایید، مانند ساده ­دلی و ساده لوحی آقای منتظری، امروز در بعضی از مسئولین کشور هم وجود دارد؟

بالاخره ساده دلی وجود دارد. مسلمانان معمولا ساده ­دل هستند و در طول تاریخ هم همین سادگی، سرِ ما کلاه گذاشته است.

شهید لاجوردی در سال ۷۶ از ریاست سازمان زندان ­ها استعفاء دادند. علت استعفای ایشان چه بود؟

من آن زمان مجلس بودم اما می ­­دانستم فشارهایی علیه ایشان وجود دارد.

آن زمان دیگر چرا فشار بود؟ دهه شصت تمام شده بود و در دهه هفتاد قرار داشتیم.

اتفاقا زمانِ فشار همان زمان بود چون امام(ره) دیگر نبودند که نگاهِ خودشان را بیان کنند. ایشان آن زمان مسئولِ زندان­ ها بود و قاضی یا دادستان نبود، پس بهترین فرصت بود که فشار بیاورند.

ماجرای منافقین هم که تمام شده بود؛ فشار از کدام ناحیه بود؟

کاری به منافقین نداشتند؛ اصلاً می­ گفتند ایشان خشن است و چهره خشنی در زندان است. عمده جفایی که به شهید لاجوردی شده از همین ناحیه است؛ شهید لاجوردی چهره مصمم و جدی داشت اما این ها خیال می­ کردند ایشان خشونت دارد، درحالی که برخلاف آن، ایشان «کانون عاطفه» بود.

یعنی باز هم گزارش­ های خلاف دهه ۶۰ علیه شهید لاجوردی تکرار شد؟

بله، البته تکرار نشد اما تداوم پیدا کرد.

ماجرایی را آقای اسدالله جولایی در مستند شهید لاجوردی نقل کرده که یکی از معاونین آیت ­الله یزدی به آقای لاجوردی گفت، نظر آیت ­الله یزدی این است که شما مکتوب استعفای­تان را بنویسید اما بعداً کسانی آمدند نزد آیت الله یزدی و ایشان گفت من چنین چیزی نگفته بودم؛ شما اطلاعی از این قضیه دارید؟

من در جریان این ها نیستم؛ هر شناختی قبل و بعد از انقلاب از آقای لاجوردی داشتم را گفتم.

کد خبر 4847
منبع خبر : مهر
جام جهانی 2018 ورزش سه